Tijd als nieuw loon (deel 1)
Tijd als nieuw loon: waarom medewerkers kiezen voor minder uren
De krappe arbeidsmarkt en toenemende werkdruk zorgen ervoor dat bedrijven en medewerkers anders naar werk gaan kijken. Hoe flexibiliteit vroeger een arbeidsvoorwaarde was voor ouders of mantelzorgers, zien we nu steeds meer medewerkers bewust kiezen voor minder uren, onafhankelijk van de levensfase.
De vierdaagse werkweek, ooit een Scandinavisch experiment, is in Nederland ook geen uitzondering meer. Niet alleen vanuit werkgevers die aantrekkelijker willen worden, maar voornamelijk medewerkers die steeds vaker aangeven: ‘Tijd weegt net zo zwaar als salaris’.
Maar wat betekent zo’n verkorte werkweek in de praktijk? En is dit haalbaar zonder dat de productiviteit of continuïteit eronder lijdt? Dat bespreken we vandaag in deze blog.
Waarom tijd steeds waardevoller wordt
Behoefte aan rust en bepaling van eigen ritme is tegenwoordig geen luxeverschijnsel. Onderzoek van TNO laat zien dat genoeg hersteltijd en rust, leiden tot meer energie, minder verzuim en een hogere productiviteit per gewerkt uur.
Medewerkers zijn steeds vaker op zoek naar balans en ruimte voor persoonlijke ontwikkeling, waarbij werk ook houdbaar moet zijn op de lange termijn. Voornamelijk jongere generaties, zoals Gen Z, laten blijken dat tijd en werk-privébalans kernwaarden zijn voor hen. Werkgevers en wij vanuit HR zien dit veel terugkomen in sollicitatiegesprekken, functionerings- en ontwikkelingsgesprekken.
De uitdaging in de praktijk
Minder uren werken, brengt ook vragen met zich mee. Binnen veel bedrijven worden de uren wel naar beneden geschroefd, maar blijft de werkvoorraad hetzelfde.
Het risico is daarom ook duidelijk: een kortere werkweek betekent niet automatisch minder werk.
Als verwachtingen hetzelfde blijven, krijg je juist het tegenovergestelde, namelijk meer werkdruk. Met als gevolg teleurstelling aan beide kanten. Daarnaast komen praktische vragen naar voren, bijvoorbeeld over:
- Bereikbaarheid op vrije dagen;
- Deelname aan werkoverleg en scholing;
- Reiskosten en thuiswerkafspraken.
Duidelijke afspraken voorkomen de kans op misverstanden, hoe goed de intenties ook kunnen zijn.
Juridische en organisatorische aandachtspunten
Een kortere werkweek kan op verschillende manieren ingericht worden. Onderscheidt kan gemaakt worden tussen:
- Uren samenvoegen, hierbij worden fulltime uren gewerkt, in minder dagen;
- Minder uren werken (parttime dienstverband).
Beide opties hebben gevolgen voor onder andere de verlofopbouw, werktijden, roosters en soms pensioenopbouw. Hierbij moet je ook rekening houden met eventuele cao-afspraken die grenzen aangeven. Een kortere werkweek vraagt dus om afstemming, zowel binnen het team als juridisch en administratief.
Wanneer een kortere werkweek werkt
In de praktijk zie je de volgende voordelen naar voren komen bij organisaties waar een kortere werkweek goed ingevoerd is:
- Betere concentratie per werkdag;
- Een lager ziekteverzuimpercentage;
- Beter behoud van medewerkers.
Deze voordelen ontstaan voornamelijk wanneer minder uren werken mogelijk is door een realistische werkverdeling en duidelijke afgestemde verwachtingen. Medewerkers binnen een resultaatgerichte organisatie, in plaats van gefocust op aanwezigheid, laten zien dat minder uren een duurzame manier van werken is, met behoudt van impact.
Maar hoe ga je hier als werkgever nou mee om? Dat lees je in deel 2 van deze blog, deze verschijnt 4 mei a.s.
