Overdracht aandelen vastgoed-BV binnen familie: let op de vrijstellingen!

In de rechtspraak doet zich de laatste tijd steeds vaker de situatie voor dat een rechter zich heeft uitgelaten over de vraag of de schenking of vererving van aandelen in een vastgoed-BV wel of niet in aanmerking komt voor bedrijfsopvolgingsregeling in de inkomstenbelasting, de overdrachtsbelasting en de schenk- en erfbelasting. In de hieronder weergegeven casus gaat het om een schenking van aandelen in een BV door een moeder aan haar kind. Een bedrijfopvolging van een familiebedrijf dus.

De door moeder gehouden aandelen in de BV vormen een zogenoemde onroerende zaaklichaam voor de overdrachtsbelasting, een vastgoed-BV. Nadat het kind de aandelen geschonken heeft gekregen meent het kind recht te hebben op toepassing van de vrijstelling voor overdrachtsbelasting (OVB) bij bedrijfsopvolging. De inspecteur is het hiermee niet eens, en neemt de stelling in dat de door het kind geclaimde vrijstelling alleen geldt voor een onderneming in de inkomstenbelasting. Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden oordeelt in haar uitspraak van 15 augustus 2017[1] dat de stelling van de inspecteur onjuist is. De vrijstelling geldt ook voor de verkrijging van aandelen in een onroerendezaaklichaam, onder de voorwaarde dat de BV een zogenoemde materiële onderneming drijft én de volledige zeggenschap overgaat op het kind. En juist deze situatie doet zich hier voor.

De hiervoor weergegeven uitspraak van het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden is in lijn met de eerdere uitspraken van verschillende rechtbanken. Ondanks dat de inspecteur naar de letter van de wet gelijk heeft, blijkt uit deze uitspraak opnieuw dat de rechterlijke instantie terecht kijkt naar de geest van de bepaling. Met andere woorden, wat heeft de wetgever met het opnemen van een wettelijke bepaling voor ogen gehad? Hiervoor moet de wetsgeschiedenis worden geraadpleegd.

Uit de wetsgeschiedenis blijkt dat in wezen gelijke gevallen fiscaal ook gelijk moeten worden behandeld. Zonder de BV-structuur zou de vrijstelling in de overdrachtsbelasting van toepassing zijn bij de bedrijfsopvolging binnen het familiebedrijf (hier: van moeder aan kind), als de vastgoedportefeuille tot het ondernemingsvermogen van een eenmanszaak had behoord. De toepassing van de vrijstelling komt ook overeen met het doel van de vrijstelling in de overdrachtsbelasting bij bedrijfsopvolging, namelijk het wegnemen van fiscale drempels. Ook bij de verkrijging van aandelen in een vastgoed-BV met een materiële onderneming kan de heffing van overdrachtsbelasting tenslotte een drempel opwerpen voor de bedrijfsopvolging

De vrijstelling in de overdrachtsbelasting bij bedrijfsopvolging kan worden benut bij de verkrijging van aandelen van een vastgoed-BV. Wel is de vrijstelling aan voorwaarden gebonden. Van belang is dat de vastgoed-BV een materiële onderneming drijft. In dat geval kan sprake zijn van een gelijke behandeling aan de overdracht van een onderneming in de inkomstenbelasting met onroerende zaken, bijvoorbeeld de eenmanszaak waartoe vastgoed tot het ondernemingsvermogen behoort. De tweede belangrijke voorwaarde waaraan moet zijn voldaan is dat de bedrijfsopvolger een direct familielid is. Dit betekent dat de bedrijfsopvolger een kind, kleinkind of broer/zus of de echtgeno(o)te van hen is. Tenslotte moet er aan de doorkijkgedachte worden voldaan. De doorkijkgedachte houdt in dat als de directe verkrijging van onroerende zaken leidt tot de toepassing van de vrijstelling in de overdrachtsbelasting, de indirecte verkrijging van onroerende zaken via de aandelen van een vennootschap ook vrijgesteld moet zijn. Er moet dus door de BV heen gekeken worden om te beoordelen of de overdracht van de onroerende zaak zelf in aanmerking komt voor een vrijstelling. In de zaak die voorlag bij het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden is dit het geval voor de overdracht van de onroerende zaken van de vastgoed-BV. Die zouden zonder BV-structuur vrijgesteld zijn van OVB.

De bedrijfsopvolging binnen het familiebedrijf, in het bijzonder indien tot het over te dragen vermogen vastgoed behoort, is een traject dat om een nauwkeurige begeleiding vraagt. De adviseurs van Van Lienden & Kooistra kunnen u ter zake met raad en daad bij staan. Neem voor meer informatie contact met ons op.

[1] Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden, 15 augustus 2017, zaaknummer: 16/01058, ECLI:NL:GHARL:2017:6787

 

Drs. Arjan Pul RB

Belastingadviseur

arjan@vlkadviseurs.nl

 

Neem direct contact op
Hotel de Sterrenberg onderneming van het jaar 2018 Ede
Lees verder
Het familiestatuut bij familiebedrijven. Voorkomen is beter dan genezen.
Donderdag 02 november 2017

Blog

Het familiestatuut bij familiebedrijven zorgt voor harmonie in de familie en voor continuïteit van het familiebedrijf.Ondernemen in een familiebedrijf is een uitdaging. Diverse zakelijke en emotionele aspecten...

Lees verder
Van eenmanszaak naar ‘familiebedrijf’ V.O.F.
Vrijdag 20 oktober 2017

Blog

Vaak starten ondernemingen als eenmanszaak. In veel gevallen werkt de partner van deze ondernemer mee in de onderneming. Werkzaamheden van de partner kunnen bijvoorbeeld het voeren van...

Lees verder
Tips voor het voeren van een beoordelingsgesprek!
Donderdag 28 september 2017

Blog

November en december zijn de maanden van de beoordelingsgesprekken. Beoordelingsgesprekken gaan over het functioneren van een werknemer over het afgelopen jaar. Hieraan kunnen consequenties worden verbonden, bijvoorbeeld...

Lees verder
Overdracht aandelen vastgoed-BV binnen familie: let op de vrijstellingen!
Vrijdag 15 september 2017

Blog

In de rechtspraak doet zich de laatste tijd steeds vaker de situatie voor dat een rechter zich heeft uitgelaten over de vraag of de schenking of vererving...

Lees verder
Overdracht aandelen vastgoed-BV binnen familie: let op de vrijstellingen!
Vrijdag 15 september 2017

Actueel

In de rechtspraak doet zich de laatste tijd steeds vaker de situatie voor dat een rechter zich heeft uitgelaten over de vraag of de schenking of vererving...

Lees verder
Post Image
Bedrijfsopvolging regelen bij (onverwacht) overlijden
Dinsdag 07 maart 2017

Blog

Het kan zo zijn dat je als ondernemer reeds plannen hebt gemaakt over de opvolging van het bedrijf. Je weet wie de beoogde opvolger is en de...

Lees verder